projekt koła miłośników
ziemi bukowińskiej w berdiańsku na ukrainie południowo - wschodniej
pod patronatem towarzystwa

Dni Kultury Polskiej w Berdiańsku: Panel Naukowy

W ramach Dni Kultury Polskiej w Berdiańsku w dniach 22.04-25.04.2010 odbył się panel naukowy. Jest to już trzecia edycja spotkań naukowych na temat: Fenomen pogranicz kulturowych: współczesne tendencje.

Problematyka poruszana w artykułach polskich i ukraińskich naukowców dotyczyła współczesnych kierunków badań w literaturze, kulturze, socjologii i językoznawstwie. W dyskusji socjolingwiści żywo dyskutowali na temat wspólnych metod badawczych, a także wspólnych projektów. Współpraca między pracownikami naukowymi Berdiańskiego Uniwersytetu Menegamentu i Biznesu oraz Instytutu Slawistyki PAN trwa od 2002 roku. Rezultatem tej współpracy jest już kilka monografii, między innymi: Podręcznik z socjolingwistyki, Donieck 2007, Bukowina. Stowarzyszenie Miłosierdzia św. Wincentego a Paulo, Kraków 2009, Specyfika bukowińskiego pogranicza: historia kulturowego polilogu, Donieck 2010.

Rezultatem tegorocznego panelu naukowego będzie III tom Fenomen pogranicz kulturowych: współczesne tendencje pod red. Lecha Aleksego Suchomłynowa.

W tomie można będzie znaleźć następujące tezy i twierdzenia różnych naukowców: Obecność pogranicznej świadomości, choć nie jest to reguła bez wyjątków, najwyraźniej przejawia się w opowieściach o świecie utraconym, którego niepowtarzalny porządek i kształty bezpowrotnie odeszły w przeszłość. Możliwe, że właśnie stąd wynika charakterystyczna konstrukcja artystycznej przestrzeni tych opowieści, powtarzalność motywów i wątków, specyficzny typ autora-narratora-bohatera, którego intensywnej obecności w rzeczywistości tekstu wcale nie musi sygnalizować formalna personalizacja opowiadania, a którego autobiograficzne ślady wciąż napotykamy w wykreowanym przez literaturę świecie pogranicza. (Maria Dąbrowska-Partyka)

A więc binarna percepcja (uznająca perspektywę obu stron dialogu kulturowego) dychotomicznego modelu pogranicza, każdy segment którego z kolei składa się z innych antynomii (jak wspólnych, uniwersalnych, tak i rodzimych sprzeczności wewnętrznych), pomoże nam uniknąć zachodniego stereotypowego ujęcia rozpatrywanych terytoriuw. Innymi słowy, przestrzeń pograniczna kulturowego/cywilizacyjnego jest systemem społeczno-kulturowym, składającym się co najmniej z dwóch systemów kulturowych/cywilizacyjnych, które z kolei rządzą się własnymi (uniwersalnymi i wyłącznie specyficznymi) antynomiami społecznymi. Więc to pozwala nam rozpatrywać pogranicza jako binarną dychotomię. (Wojciech Kalaga)

Później, w Centrum Języka i Kultury Polskiej na Uniwersytecie Managementu i Biznesu odbyła się prezentacja monografii Specyfika bukowińskiego pogranicza: historia kulturowego polilogu. Międzynarodowy ukraińsko-polski zespół autorów w składzie: Lidia Antoszkina, Oleksandr Hadynko, Helena Krasowska, Piotr Syheda, Lech Suchomłynow.

Rektor Lidia Antoszkina we wstępnym słowie podkreśliła, jak ważna współcześnie międzynarodowa współpraca. Pomimo różnych dyscyplin i różnego wieku reprezentowanych przez autorski zespół jednak udało się najgłówniejszy problem w monografii uchwycić i zarysować. O konstrukcji monografii zapoznał słuchaczy dr Piotr Syheda, a dr Helena Krasowska zaznaczyła wieloletnią współpracę naukowych pracowników uczelni polskich i ukraińskich. Polilog, multykulturalizm, pogranicza są to terminy wieloznaczne i w każdej z reprezentowanych dziedzin wyglądają nieco inaczej. Oleksander Hadenko na przykładzie miasteczka Storożyniec zarysował na czym polega wielokulturowoś i wielojęzyczność. Docent dr Lech Aleksy Suchomłynow zapoznał uczestników spotkania z wielokulturowością na temat Bukowiny w przestrzeni internetowej.

Na zakończenie prorektor prof. dr hab. Leonid Michow zwrócił uwagę, że Berdiańsk również jest wieloetniczny i należałoby zwrócić uwagę na ten aspekt badawczy. Przykład można czerpać z Bukowiny, a metodyczne przygotowania oraz doświadczenia badawcze skład autorski już posiada.

dr Helena Krasowska
Instytut Slawistyki PAN